گالری تصاویر
slide
تور مجازی مقبره
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
دکتر بلخاری
slide
دکتر محمد نصیری
slide
سید حسن شهرستانی
slide
دکتر ریخته گران
slide
دکتر نصراله پورجوادی
slide
استاد حسینعلی کاشانی
slide
slide
دکتر بیژن بید آباد
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
Prev
Next

آن خواجه خواجگان و آن سرور مهجوران

جایگاه ابلیس نزد عارفان با تاکید بر سخن

شیخ ابوالقاسم گرکانی

دکتر محمد جواد شمس

 

دکتر محمد جواد شمس

دکتر محمد جواد شمس

 

نخستین عارفی که از ابلیس به بزرگی یاد کرده، حسن بصری (متوفی ۱۱۰ ه – ق) است . عین القضات همدانی در تمهیدات به نقل از او آورده است که : ( ان نور بلیس ، من نار العزه ) . وی بر این عقیده بود که اگر بلیس نور خود را به خلق بنمایاند، او را به خدایی خواهند پرستید. پس از او، بزرگانی چون ذوالنون مصری، بایزید بسطامی، ابو الحسین نوری، سهل ابن عبد الله تستری، جنید بغدادی، حسین ابن منصور حلاج ،   ابو بکر شبلی، ابو بکر واسطی، ابو العباس قصاب آملی، ابو­الحسن خرقانی، ابو القاسم گرکانی، شیخ فتحه، شیخ برکه همدانی، شیخ احمد غزالی و عین القضات همدانی نیز به دفاع از ابلیس پرداخته­اند. برخی از عارفان، اطاعات و عبادات و اخلاص ابلیس و مردانگی و پایمردی او را در طریق حق بسیار ستوده اند؛ و عده ای دیگر با او در غم و زاری و فراق همدردی کرده­اند؛ و عده­ای حتی در خطاب (لعنتی) نسبت بر حال او غبطه خورده­اند؛ و بعضی ضمن آنکه او را در قیامت شایسته مقام بزرگی دانسته اند، سنگ انداختن بر او را به دور از جوانمردی شمرده اند. اما از آن میان، نخستین کسی که به نحو گسترده و گستاخانه از شان والای او سخن گفت، حلاج بود. شاید سخنان و دیدگاه­­های هم او بود که بر عارفان دوره ­ای بعد تاثیر بسیار نهاد. شیخ ابوالقاسم گرکانی نیز از این جمله مشایخی است که علی رقم آنکه مطالب اندکی از او باقی مانده، بر عارفان پس از خود، بویژ ه عارفانی که در شمار سلسله­ی او هستند، تاثیر آشکاری بر جای گذاشت. از همین روی، برخی سخنان و نظریات شیخ احمد غزالی و عین ­القضات همدانی را به تأثیر از او دانسته­اند. او عصیان ابلیس را از فرط محبت و غیرت می­دانست و او را (خواجه خواجگان و سرور محجوران) می­خواند و از این حیث با حلاج و دیگر عارفان پیش از خود و با برخی از عارفان هم عصرش، از جمله شیخ فتحه و شیخ برکه همدانی هم عقیده بود.

IMG_0928

دکتر محمد جواد شمس

IMG_0935

دکتر محمد جواد شمس

IMG_1065

دکتر محمد جواد شمس

IMG_0941

دکتر محمد جواد شمس

 

کلید واژه ها :

ابلیس، حلاج، ابو القاسم گرکانی، احمد غزالی، عین القضات همدانی، ….

شیطان سرور خواجگان از منظر شیخ ابوالقاسم گرکانی و معاصرینش دانلود