گالری تصاویر
slide
تور مجازی مقبره
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
دکتر بلخاری
slide
دکتر محمد نصیری
slide
سید حسن شهرستانی
slide
دکتر ریخته گران
slide
دکتر نصراله پورجوادی
slide
استاد حسینعلی کاشانی
slide
slide
دکتر بیژن بید آباد
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
slide
Prev
Next

«نگاهی به سیر تکامل اندیشه های عرفانی تا زمان ابوالقاسم گرکانی»

دکتر حشمت الله ریاضی

نویسنده و استاد بازنشسته­ی دانشگاه

IMG_1728

دکتر حشمت الله ریاضی

 

 به نام خداوند جان وخرد

کزین برتر اندیشه برنگذرد

خداوند خود جان بخش، خود اندیشه­ساز و خود قابلیت بخش پذیرش علم اسماء و فیض بخش عرفان در جان آدمی است که با اَلستُ بربّکم قالو بلی فیّاضیت وقابلیت اشراق و ابراز و سیر تکامل روحانی معرفتی آغاز می­شود و تا الیه­راجعون و الیه المصیر پیش می رود.

پس اگاهی و علم و عرفان به خود و هستی و وجود صرف (خدا) تماما بالقوه و بالافطره در وجود آدمی است اما برای فعلیت تجلی رحمانی و رحیمی در نمود مظهریت خلیفه اللهی در شکل ماموریتی نبی و رسول و ولی و قطب مرشدی همواره وجود داشته است، هر لحظه به شکلی بت عیّار برآمد                دل برد و نهان شد

این سیر هدایتگر و ولایت تکوینی و تشریعی، ازل را به ابد پیوند داده و از آدم تا خاتم واز خاتم الانبیاء تا خاتم اولیاء حرکت بخشیده واز غیب به شهود و از بود به نمود کشانده و چون در ذات هستی نه زمانی هست نه مکان، بلکه لِکُلّ قومٍ هادٍ است از اینرو معرفت بشری چه در عالم نمود و چه در اسرار عالم بود، خاص یک مکان و زمان نبوده بلکه سیر تکاملی جهانی پیمودهاما در بستر زمان اعتباری درجوهره کمالیّه عرفان اسلامی ظهوراتش فراگیربوده است و وحی کلیه انبیا وشهودات و الهامات سلیمیه اولیا در شطّی عظیم جاری گشته است. شطّی که سرچشمه اش قلب و جان و بسترش شریعت و طریقت وحقیقت بوده است که از زمان رسول خدا بیشتر نمایان شده و به وسیله اولیای الهی وائمه معصومین ادامه یافته و در قرن پنجم در چهره ابوالقاسم گرکانی نمودار گشته است.

مولانا در دفتردوم ضمن سوگندی می گوید:

آن سَنابرقی که بر ارواح تافت

تا که آدم معرفت زان نور یافت

آن کز آدم رُست و دَست شیث چید

پس خلیفه‌ش کرد آدم کآن بدید

نوح از آن گوهر که برخوردار بود

در هوای بحرِ جان دُربار بود

جان ابراهیم از آن انوارِ زَفت

بی‌حذر در شعله‌های نار رفت

چون که اسمعیل در جویش فتاد

پیش دشنه‌ی آبدارش سر نهاد

جان داوود از شعاعش گرم شد

آهن اندر دست‌بافش نرم شد

چون سلیمان بُد وصالش را رضیع

دیو گَشتش بنده فرمان و مطیع

در قضا یعقوب چون بنهاد سَر

چشم روشن کرد از بوی پسر

یوسف مه‌رو چو دید آن آفتاب

شد چنان بیدار در تعبیرِ خواب

چون عصا از دست موسی آب خورد

مُلکت فرعون را یک لقمه کرد

نردبانش عیسی مریم چو یافت

بر فراز گُنبد چارم شتافت

چون محمّد یافت آن ملک و نَعیم

قرص مه را کرد او در دَمْ دو نیم

چون ز رویش مرتضی شد دُرفشان

گشت او شیرِ خدا در مَرجِ جان

چون جنید از جُند او دید آن مدد

خود مقاماتش فزون شد از عدد

بایزید اندر مزیدش راه دید

نام قُطبُ العارفین از حق شنید

چون که کرخی کرخِ او را شد حرس

شد خلیفه‌ی عشق و ربّانی نفس

پور اَدهم مرکب آن سو راند شاد

گشت او سلطانِ سلطانان داد

وان شقیق از شقّ آن راه شگرف

گشت او خورشید رای و تیزطَرْف

صد هزاران پادشاهان نهان

سرفرازانند زان سوی جهان

نامشان از رشکِ حق پنهان بماند

هر گدایی نامشان را برنخواند

این بوده است میراث انبیاء و اولیاء و عرفای کامل مکمل که نتیجه سیر انفسی و آفاقی، روحی و معنوی، کشفی و شهودی و الهامی بوده است که در بستر فرهنگ های مختلف صورت نموداری درون سیری شیوه هندی، نورستایی و عشق و شور و حال و اشراق ایرانی، زهد عراقی و کوفی و بصری و مکّی، معرفتی نظری افلاطونی و اندلسی را در جامعیت عرفان اسلامی بقا و استمرار بخشیده است.

پس ابوالقاسم گرکانی یک شخص نیست، یک تاریخ تحول و تکامل اندیشه عرفان و تصوف صدها قرن است و انکار و شهودات او ریشه در وحی انبیا و شهودات اولیا وعرفای پیش از وی داشته است برای مثال مواردی از احوال و اقوال عرفای پیش از وی آورده می شود.

IMG_1625

دکتر حشمت الله ریاضی

IMG_1612

دکتر حشمت الله ریاضی

IMG_1558

دکتر حشمت الله ریاضی

IMG_1627

دکتر حشمت الله ریاضی

نگاهی به سیر تکامل اندیشه های عرفانی تا زمان ابوالقاسم گرکانی دانلود